Á fyrstu árum Netsins og aftur í kjölfar hruns .com fyrirtækjanna um síðustu aldamót voru efasemdarmenn margir hverjir á því að Internetið væri bara bóla og mikilvægi þess væri ofmetið af tækniáhugafólki og bjartsýnispésum. Sennilegast eru fáir þessarar skoðunar nú og í þau skipti sem maður heyrir sagt „Internetið – er það ekki bara einhver bóla?“ er það sagt í gríni – því sennilega gætu fæst okkar ímyndað sér lífið án Internetsins. Að fara í banka til að borga reikninga? Að fara út á bókasafn til að komast að því hver var forsætisráðherra Íslands árið 1956? Að faxa afrit af fundarskjölum til viðskiptavina? Tilhugsunin er eiginlega fáránleg.
Eins og við sum erum orðin háð Netinu er ótrúlegt að hugsa til þess að það eru ekki nema rétt rúmur áratugur síðan vefvæðingin hófst fyrir alvöru. Þróunin hefur verið hröð upp frá því og nú erum við að margra mati í miðju risastökki í þróun, notkun og uppbyggingu Vefsins. Web 2.0 hefur hinn „nýi“ vefur verið kallaður og þótt skilgreiningar séu nokkuð á reiki má á einfaldan hátt segja að umbreytingin felist í að almenningur sé ekki lengur þiggjandi heldur þátttakandi.
Þróun síðustu ára hefur gert það að verkum að í stað þess að lesa fréttavefi, fyrirtækjavefi og vefsvæði einstaklinga sem hafa nægilega þekkingu til að halda úti vefsíðum geta allir lagt sitt af mörkum. Nú geta hins vegar allir sem mús geta valdið opnað bloggsíðu á fimm mínútum, dælt fjölskyldumyndunum út á Netið, sett myndskeið inn á Youtube, sagt Agli Helgasyni álit sitt á skrifum hans um bankaútrásina, safnað saman vinum á Facebook, búið til útvarpsþátt og sent út sem Podcast, aðstoðað við smíði alfræðiorðabókarinnar Wikipedia og sett saman sína eigin fréttastofu með hjálp RSS-lesara. Gagnvirknin felst með öðrum orðum sífellt meira í að fólk sé að hafa áhrif á eða setja inn efni á Vefinn heldur en einungis neyta þess. Vefverjar eru að breytast úr því að vera að mestu leyti þiggjendur í að vera gerendur.
Þetta er grundvallarbreyting sem sumir vilja meina að leiði til byltingar á fjölmörgum sviðum okkar daglega lífs. Lýsingarnar og væntingarnar eru hástemmdar og þegar fjögurra ára fyrirtæki á borð við Facebook er metið á tugi eða jafnvel hundruði milljarða króna er e.t.v. ekki nema von að Dot-com bólan sem náði hámarki fyrir tæpum áratug komi upp í hugann.
Við gætum með öðrum orðum verið komin vel á veg inn í nýja netbólu, með öllu sem henni fylgir – tækniþróun, nýjungum, væntingum, gróða…. – og svo vonbrigðum, vonleysi, hruni og tapi. Nema að í þetta skiptið tekur almenningur jafnvel enn meiri þátt en áður, því hið nýja Internet byggir á þátttöku okkar allra. Ef Facebook færi undir hamarinn – svo tekið sé ýkt dæmi – myndi t.d. vinna tugþúsunda Íslendinga við að safna vinum og setja upp tengslanet verða til einskis á einu bretti.
Ef Internetið var bóla, er þessi nýi veruleiki þá ekki bara stóra bólan?
